by | de | pl | en

Дзяды. Магілы выбітных беларусаў. І не толькі…

Автор: C. Плыткевіч
Фото: аўтара

Народ можа захаваць сваю нацыянальную ідэнтычнасць толькі ў тым выпадку, калі памятае свае карані, шануе сваіх продкаў.

У гэтыя дні многія беларусы ідуць на могілкі да бацькоў і родзічаў.

Я вырашыў паказаць месцы, дзе пахаваны людзі, якія паўплывалі на развіццё нашай краіны, а таксама могілкі, якія нагадваюць аб розных перыядах гісторыі Беларусі.

1-2020-06-01-2--DJI_0353pb_1330.jpg

Мінск. Вайсковыя могілкі.

2-2020-06-01-2--DJI_0359pb_1330.jpg

Тут пахаваныя народныя песняры Янка Купала і Якуб Колас.

Магіла Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча ў Валожынскім раёне.

5 2f49b6865df8c300d075a9c929fc4e5e.jpg

Мінск, Усходнія могілкі, магіла Васіля Быкава.

6 744f69d0f409fef087f938a0df793c15.jpg

На ганаровай алеі пахаваны Пётр Міронавіч Машэраў.

6-1 97ae0f259e2f2ba0deb9d9a20d1e5421.jpg

Помнік на магіле Уладзіміра Мулявіна.

8 681919346bb4fcff9d41d3edadcbd04d.jpg

Надмагілле Стэфаніі Сітанюты.

7 8aace48472b57d4a104cece7b7967bcd.jpg

Вечна маладая Яўгенія Янішчыц.

9 e8ead0929e84a07764eea1a7a27c164e.jpg

На Усходніх могілках прыцягваюць увагу і зусім невядомыя людзі, асабліва дзеці. Вось каля гэтага помніка хочацца пастаяць і падумаць пра лёсы людскія, чалавечыя трагедыі і неабходнасць знаходзіць сілы, каб перажыць цяжкія выпрабаванні.

10 16c3b5df25ac33b6e7143284fce28396.jpg

Старажытныя могілкі ў горадзе Гродна.

11 87c51f48f6b415f9bb9ebd990d2a05e7.jpg

Там таксама можна знайсці пахаванні знакамітых людзей, а можна проста прачытаць верш, напісаны на дрэве…

12 54e41f8330857d14cf2eaa1c2cc644d6.jpg

“Няма смерці,
толькі ў вечар
зоркі падаюць з нябёс.
Няма смерці,
толькі вецер
іх у далячынь
панёс…”

13-2010-11-02_1692pb_1330.jpg

Мы шукаем месцы пахавання тых людзей, якiя спрыялі стварэнню нашай дзяржавы. Могілкі ў Жупранах, Францішак Багушэвіч…

14-2012-06-29_q7_4075pb_1330.jpg

Магіла Яна Чачота ў Друскінінкаі.

15-2017-08-25-21--2217pb_1330.jpg

Шчучынскі раён, магіла Элаізы Пашкевіч, якую мы ведаем пад псеўданімам Цётка.

16-A29V1669pb_1330.jpg

Магіла Язэпа Драздовіча каля вёскі Лепляны ў Глыбоцкім раёне.

16-1 fdb12256d6bf869cb233f13bb28e9c5b.jpg

Магіла Фердынанда Рушчыца ў Валожынскім раёне.

17-A29V1703pb_1330.jpg

Падсвілле, магіла апошняга ветэрана паўстання 1863 года Міхала Фалькоўскага.

20 aedff6f11cc2d8f2767ff53aa3cc3bc1.jpg

Драўляныя крыжы на месцы пахавання паўстанцаў 1863 года ў Азёрах.

18 2fcdcfa96d89e35a676831a454c24e9e.jpg

Урочышча Курапаты.

19 680bfda9df62647a188c0cda11bd56bf.jpg

Тут пахаваны ахвяры палітычных рэпрэсій трыдцатых гадоў мінулага стагоддзя.

21 5faf2cf52960bde8f1e28dbedc0493ff.jpg

Асаблівую цікаўнасць выклікаюць старажытныя могілкі з каменнымі крыжамі. Гэты здымак зроблены каля вёскі Бабцы ў Докшыцкім раёне.

22 70f2d4d2157db7036bf980567eda672a.jpg

Надмагільны крыж, зроблены з жарна. Знаходзіцца на могілках побач з мемарыяльным комплексам Хатынь.

24 f010b582af431cb6bf5331bd5b86e61e.jpg

Апошняя вайна смерчам прайшлася па нашай зямлі, аб ёй нагадваюць мемарыялы і братнія магілы.

25 8131db52134378d91fa985bc43a7b225.jpg

Самым знакамітым з іх з’яўляецца мемарыяльны комплекс “Хатынь”.

26 9bad51114b814641bf5421bb84a04e43.jpg

Вельмі моцна ўздзейнічае на наведвальнікаў і мемарыяльны комплекс у Чырвоным Беразе, які прысвечаны дзецям, загінуўшым пад час Вялікай Айчыннай вайны.

27 317ad9a768d110f577723a5d4b20f90f.jpg

Асобная тэма – нацыянальныя могілкі. Так выглядае яўрэйскае пахаванне ў Дуніловічах.

28 b04231a0f81d0c412fb2c6a051eac74f.jpg

Яўрэйскія могілкі ў Друі.

29-c0969c62edf6332ffee98409fca587a2.jpg

Былое мястэчка Ленін -- адзінае месца ў Беларусі, дзе на старажытных яўрэйскіх могілках захаваліся драўляныя мацэвы.

Могілкі ў Леніне ўражваюць і сучаснымі пахаваннямі…

34 a8ca2776b7794506d1cd37df4420f8e7.jpg

Стараверскія могілкі ў Ветцы. У цэнтры гэтага горада, між іншым, Чырвоная плошча…

33-A29V1411pb_1330.jpg

Стараверскія могілкі ў вёсцы Ластавічы Глыбокскага раёна.

35-2018-05-11-4--DJI_0107pb_1330.jpg

Ёсць у нас пахаванні ў выглядзе пірамід. Дакладней, былі. Капліца-пахавальня Завішаў ў горадзе Узда даўно разрабавана…

36-2018-06-15-4--DJI_0315pb_1330.jpg

Мемарыяльная калона ў гонар канстытуцыі 3 мая 1791 года на могілках у горадзе Глыбокае.

37-2018-07-05-16--DJI_0180pb_1330.jpg

Мемарыяльныя могілкі ў Мосары.

38 fe37e56e8af762e99fbce7d8d35ec9d3.jpg

Яшчэ адна тэма – вайсковыя пахаванні. На зямлі Беларусі знайшлі свой апошні прытулак як яе абаронцы, так і многія захопнікі. Розны лёс у гэтых пахаванняў. Ад нейкіх не засталося ніякага напамінку, некаторыя адноўлены.

39 929c615a6d07c4bce29862d4d2d4808a.jpg

Дзякуючы мастаку Барысу Цітовічу на месцы былога расійскага шпіталю з’явіўся гэты мемарыял. Не так даўно тут пахавалі і самога Барыса Барысавіча.

Мемарыяльны комплекс на месцы братніх могілак рускіх воінаў і бежанцаў у Мінску, тут было пахавана каля пяці тысяч чалавек.

41-2019-11-30-13-DJI_0142pb_1330.jpg

Каменная каплічка з арлом на немецкіх могілках у Дзесятніках.

42-2016-04-02-37--9146pb_1330.jpg

Воінскі мемарыял у Засвіры.

Пронькі і Нарач.

46 cxp5ftb2fjpi9msrv4nyxzbcdpdkufkq.jpg

Паваханне польскіх салдат у вёсцы Дунілавічы.

45-DJI_0061pb_1330.jpg

Вёска Падсвілле. Тут таксама ляжаць польскія воіны. Але, гледзячы на здымак, такое адчуванне, што ўсе яны стаяць, як жывыя, і чакаюць загаду ісці наперад.

47-DJI_0901pb_1330.jpg

Зусім іншыя думкі ўзнікаюць, калі глядзіш з вышыні на гэтыя могілкі ў Глыбоцкім раёне. Кола жыцця замкнулася. Вакол капліцы пахаваны жыхары мясцовага дома састарэлых і інвалідаў.

48-2017-08-25-18--2078pb_1330.jpg

Яшчэ адны вельмі сумныя могілкі ў Шчучынскім раёне. Тут пахаваны дзеці з суседняга дома-інтэрната. Яны наогул не адчулі смак жыцця!

Але, рыхтуючы такі артыкул, мне хочацца знайсці штосьці пазітыўнае.

49-A29V1347pb_1330.jpg

Вось надмагільныя помнікі, якія чалавек зрабіў сабе і жонцы сваімі рукамі. Хто ездзіць у Браслаў, Глыбокае, Міёры, напэўна, звяртаў увагу на цікавую прыдарожную калічку ў вёсцы Варганы. Гэта таксама яго работа.

50-AJ3I1522pb_1330.jpg

Драўляны крыж на пні каля вёскі Камень у Валожынскім раёне на месцы нейкай трагедыі.

51-A29V1360pb_1330.jpg

Вось гэты цуд таксама стаіць на могілках. Хто яго паставіў: жонка ці каханка – не вядома. Але пэўныя эмоцыі ён выклікае. Цікава б было даведаца пра лёс гэтага чалавека, як і многіх іншых, якія спадзяваліся пражыць і, магчыма, пражылі на нашай зямлі шчаслівае жыццё.

52-A29V3393pb_1330.jpg

Але яшчэ больш хочацца узгадаць тых суайчыннікаў, якія ахвяравалі сваім жыццём дзеля лепшай будучыні роднай зямлі. Адзін з іх – сусветна вядомы скульптар Генрых Дмахоўскі, які быў паўстанцам у 1831 годзе, вярнуўся на Радзіму і загінуў пад час паўстання Кастуся Каліноўскага ў 1863-м…

Мы памятаем сваіх герояў.

Мы спадзяемся на шчаслівы лёс нашай краіны!



Самые популярные Самые обсуждаемые