Ru
En Bl

Жыве WWW, або Як выхадзец з Беларусi прыдумаў інтэрнэт

Автор: Цiна Турава
13.07.2017

Роўна 180 гадоў таму, у далёкім 1837-м, Уладзімір Адоеўскі – рускі пісьменнік, мысляр і апошні нашчадак старадаўняга княскага роду Адоеўскіх, што служылі ў ВКЛ да канца ХV стагоддзя, у сваім утапічным рамане «4338-ы год» першым прадказаў з’яўленне інтэрнэту: «…Паміж знаёмымі дамамі ўладкованыя магнетычныя тэлеграфы, з дапамогай якіх тыя, хто жыве на далёкай адлегласці, маюць зносіны адзін з адным»…

Але сёння гаворка не пра яго, а пра аднаго з рэальных бацькоў сусветнага павуціння ў ХХ стагоддзі.

паулiк (2).jpgСярод вынаходнікаў Сеціва (а самым першым ідэю такой камунiкацыі навукова абгрунтаваў Леанард Клэйнрак у пачатку 1960-х) мы сустракаем імя Пола Бэрана. Насамрэч вучонага звалі Пейсах Баран (Павел Баранаў – у расійскіх крыніцах), і нарадзіўся ён у красавіку 1926 года ў нашым Гродне. Калі хлопчыку споўнілася два гады, ягоныя бацькі Мойша і Ганна пераехалі ў Злучаныя Штаты – спачатку ў Бостан, дзе тата ўладкаваўся рознарабочым на абутковую фабрыку, а потым у Філадэльфію, дзе сям’я адкрыла краму па продажы агародніны. Гэта дало магчымасць трохі падзарабіць, каб вывучыць Пейсаха (цяпер ужо Пола) на інжынера. Дарэчы, і бацька, і маці Бэрана дажылі не толькі да таго часу, калі іх сын паступіў на службу ў амерыканскі стратэгічны даследчы цэнтр RAND Corporation, але і стаў у ім адным з самых паспяховых навукоўцаў.

Падчас «халоднай вайны» Бэран працаваў у лабараторыі над праектамі для Міністэрства абароны ЗША (у 1962 годзе ў Пентагоне ўпершыню быў створаны аддзел інфармацыйных тэхналогій). Менавіта наш зямляк прапанаваў ідэю аб тым, што дадзеныя паміж вылічальнымі машынамі было б зручна перадаваць у выглядзе невялікіх порцый («пакетаў»). Таксама ён прыдумаў дэцэнтралізаваную сістэму звязаных паміж сабой камп’ютараў, у якой усе вузлы з’яўляюцца раўнапраўнымі і якая пры разбурэнні большай часткі адзінак сеткі захоўвала б сваю працаздольнасць. Такім чынам, фактычна забяспечвалася незнішчальнасць дадзеных, бо тыя аказваліся на розных камп’ютарах.

Вось з гэтага бэранаўскага «павуціння» і нарадзіўся інтэрнэт, пачаўшы шлях ад запушчанай Пентагонам напрыканцы 1960-х сеткі Арпанет (ARPANET), якая аб’яднала даследчыя цэнтры ЗША. 3 ліпеня 1969 года Каліфарнійскі ўніверсітэт апублікаваў у прэсе навіну, у якой было ўпершыню афіцыйна згадана пра інтэрнэт. А ў 1983-м Арпанет першай перайшла на сістэму маршрутызацыі дадзеных – таксама адной з адметных асаблівасцяў сучаснага інэту.

set.jpg

У верасні 2008 года прэзідэнт Джордж Буш узнагародзіў Пола Бэрана медалём за асабісты ўнёсак у галіне тэхналогій і інавацый. Тады ж інфармацыя аб ім папоўніла экспазіцыю музея «Нацыянальная зала славы вынаходнікаў» у Акроне, штат Агайо.

892154_o_1.jpeg

А ў сакавіку 2011-га аднаго з бацькоў інтэрнэту не стала – 84-гадовы Бэран памёр ад рака лёгкіх у сваім доме ў Пала Альта (Каліфорнія). Задача, якую ставіў перад ім і яго калегамі Пентагон, – стварыць звышнадзейную, самакіравальную сістэму сувязі, здольную працаваць нават пасля ядзернага ўдару, – была даўно паспяхова перавыканана. І ўжо мала хто ў сённяшнюю камп’ютарную эру сапраўды разумее, што зрабіць гэта паўстагоддзя таму было не менш складана, чым ажыццявіць, напрыклад, касмічны праект…


Чытайце таксама:

Як адзін беларус Андору пракарміў

«Иерусалим Пост» – о белорусской родине зятя Трампа и о подвиге его предков

«Не спрашивай цену – все по пенни». Как эмигрант из Слонима основал империю Marks&Spencer

Невероятная история «Миссис Би»: эмигрантка из Беларуси стала королевой ритейла в США


Комментарии
Оставить комментарий
Чтобы оставить комментарий, вам необходимо авторизоваться.

Смотрите также

Статьи
Беларусь, по которой я скучаю

Белорусы разлетаются по разным уголкам мира, живут в разных странах и на разных континентах. Но что именно они

Статьи
У Лацiнскай Амерыцы распачалi падрыхтоўку да кананізацыі нашага земляка!

У мінскім Чырвоным касцёле 31 ліпеня, было абвешчана, што Каталiцкi касцёл Чылі вядзе падрыхтоўчую працу для

Самые популярные Самые обсуждаемые