en | by | de | pl

Шуміліншчына: напаміны аб трагедыях

Автор: Cяргей Плыткевіч
Фото: аўтара

У мінулую суботу мы прыехалі ў вёску Ерашова са Святланай Жукавай, лецішча якой знаходзіцца побач з бацькоўскім домам на беразе Дзвіны. Пасля двух сонечных тыдняў прагноз надвор’я на выхадныя быў вельмі неспрыяльны: моцны вецер, снег, дождж. Але я падумаў: неяк прыстасуюся і папрацую. Гэты кавалачак Віцебскага Паазер’я пакуль не зусім добра прадстаўлены на “Планеце Беларусь”, таму, калі не будзе магчымасці здымаць панарамы, сфатаграфую ўсе цікавосткі з зямлі.

І сапраўды, у суботу перажыў чарговы стрэс, калі квадракопцер пачаў падпарадкоўвацца не мне, а ветру. З цяжкасцю ўдалося пасадзіць свайго сябра і нават яго не пашкодзіць. Раніцай у нядзелю вырашыў не рызыкаваць, сканцэнтраваўся на цікавостках, якія абавязкова трэба паказаць у Шумілінскім раёне.

1-A29V0361pb_1330.jpg

Ерашоўскі дуб – стоадсоткава можа быць помнікам прыроды раённага значэння. Мясцовыя жыхары лічаць, што яму не менш за чатырыста год, і запэўніваюць: пад ім адпачываў сам Напалеон, калі рухаўся на чале сваіх войскаў у бок Масквы.

2-A29V0351pb_1330.jpg

Дуб сапраўды выглядае вельмі эфектна: стаіць на схіле высокага берага рачулкі Сечна. Пасля будаўніцтва гідраэлектрастанцыі ў Полацкім раёне вада ў Дзвіне і яе прытоках паднялася на некалькі метраў, дзякуючы гэтаму ваколіцы Ерашова сталі яшчэ больш маляўнічымі.

3-AJ3I8699pb_1330.jpg

Вецер гнаў па небу хмары, я выхопліваў сонечныя імгненні.

4-AJ3I8713pb_1330.jpg

Вось тут, напрыклад, даволі творча папрацавалі бабры – сюжэт з каранямі дрэва атрымаўся больш выразным.

5-AJ3I8757pb_1330.jpg

Каменны крыж на мясцовых могілках.

6-AJ3I8760_984.jpg

Знаходзіцца ён побач са свежым пахаваннем Уладзіміра Жукава. Ён спадзяваўся адрадзіць вёску Ерашова, арганізаваў фермерскую гаспадарку, зрабіў лесапілку, але, на жаль, стаў ахвярай каранавіруснай інфекцыі.

7-AJ3I8786pb_1330.jpg

Суседняя вёска Мікалаева, помнік ахвярам Вялікай Айчыннай вайны. Я здымаю для “Планеты Беларусь” касцёл побач з могілкамі.

9-AJ3I8846зи_1330.jpg

Вялікія эмоцыі вызывае брацкая магіла ў лесе за вёскай Мікалаева.

10-AJ3I8818зи_1330.jpg

Тут пахавана каля двух тысяч вязней Глыбокскай турмы “Беразвечча”, якіх на пачатку вайны вялі пад канвоем і растралялі супрацоўнікі НКУС 26 чэрвеня 1941 года пасля налёту нямецкай авіацыі. Уяўляеце жудаснасць іх стану? З неба ляцяць бомбы, а з зямлі страляюць аўтаматчыкі. Большасць загінуўшых нават не былі асуджанымі, знаходзіліся пад следствам…

11-AJ3I8834зи_1330.jpg

Пні ад вырубленых дрэваў вакол пахавання нададаюць гэтаму месцу яшчэ больш драматызму. Думаецца пра лёс ахвяр мікалаеўскай трагедыі, пра тыя страшныя падзеі, якія адбываюцца зараз у суседняй Украіне…

А вецер узмацняецца, прымаю рашэнне ехаць у бок балота Казьяны.

14_983.jpg

Вось так яно выглядала ў лістападзе 2019 года. Зараз балота павінна быць крыху іншым: на азёрах яшчэ лёд, да іх будзе лёгка дайсці і зрабіць прыгожыя здымкі. Для гэтага трэба даехаць да могілак былой вёскі Вішня, адтуль самая кароткая дарога да азёрнага комплекса на балоце.

12-DJI_0532зи_1330.jpg

На жаль, выканаць мой план не атрымліваецца: спачатку спыняюся перад вялікай калюгай ля вёскі Расалай: перасякаць яе на Toyota Yaris даволі рызыкоўна, улічваючы, што бліжэйшы трактар знаходзіцца за кіламетраў пятнадцаць.

13-DJI_0534зи_1330.jpg

Прымаю рашэнне дайсці да балота пешшу, але выясняецца, што лёд на ім ўжо не трымае чалавека. Здымаю здалёк возера Расалай і вяртаюся.

Планы мяняюцца, вырашаю зрабіць круг у Ерашова праз Роўнае, Казьяны, Сіроціна, Шуміліна.

Паміж Роўным і Казьянамі кіламетраў восем. І чатыры помнікі спаленым нямецкімі карнікамі вёскам. Уяўляю, які лёс спаткаў іх жыхароў…

Вёска Казьяны ўвайшла ў гісторыю Беларусі як месца, дзе пад час Лівонскай вайны войскамі Івана Жахлівага быў пабудаваны адзін з замкаў.

19-1.jpg

Вось так ён выглядаў на гістарычным малюнку.

19-DJI_0558pb_1330.jpg

А гэта рака Обаль 27 сакавіка 2022 года. Ці стаяў тут замак ці не – я не ведаю. Але на ўсякі выпадак сфатаграфаваў і іншыя павароты ракі – удакладнім інфармацыю ў гісторыкаў і, калі будзем рабіць дэталёвую старонку вёскі Казьяны, пакажам менавіта тое самае месца.

20-AJ3I8888pb_1330.jpg

Помнік партызанам Сіроцінскай брыгады каля вёскі Шчарбакі.

Каменны крыж у вёсцы Мішневічы.

26pb_1330.jpg

Былая вадзяная мельніца на рацэ Обаль у Мішневічах.


Невялічкае сімвалічнае відэа з гэтага месца…

У вёсцы Сіроціна шукаю падмуркі былой царквы і каменны крыж, што знаходзіцца зусім побач. Наступным падарожнікам убачыць іх будзе значна прасцей, бо на “Планеце Беларусь” мы напішам дакладныя каардынаты.

25-AJ3I8965pb_1330.jpg

Мемарыяльны комплекс і брацкая магіла савецкіх воінаў каля вёскі Тропіна.

28-DJI_0600pb_1330.jpg

У горадзе Шуміліна мяне цікавіць толькі царква. Некалькі год назад я ужо фатаграфаваў тут, калі яна толькі будавалася…

29-DJI_0618pb_1330.jpg

Ніжэй Шуміліна ёсць некалькі азёраў, але нам сёння трэба вярнуцца ў Мінск.

30-DJI_0637pb_1330.jpg

Раблю некалькі здымкаў, заскокваю ў Ерашова, забіраю Наталлю са Святланай і едзем дадому.

31-A29V0472pb_1330.jpg

Аднак ізноў вымушаны спыняцца. Бо на поле выходзяць касулі, у лесе каля дарогі корміцца лось.

32-A29V0482pb_1330.jpg

Такім быў мой звычайны выхадны дзень у Шумілінскім раёне…



Самые популярные Самые обсуждаемые